Artykuł ze strony: https://wychowawca.pl/post/cuder-czyli-jak-pokazac-integracje-osoby/
Wychowanie zasad od podawania gotowych przepisów, pouczeń i odpowiedzi, jest stawianiem pytań. Dobrze postawione pytanie można długo „dzwonić” w zapytaniu, budząc pytanie do myślenia. Jakie pytania mogą postawić siebie jako nauczyciela? Jaką antropologią kierować w swoim życiu i pracy? Wiele jest różnych teorii pedagogicznych, wiele antropologii – wybierz, jakie kryteria można zastosować?
Pytania, które można zaproponować do:
1.Kim jest człowiek?
2. Jaki jest cel wychowania?
3. Jakie zasady prowadzą do tego celu?
4. Czy nasze – ludzkie życie ma sens?
5. Jaki to sens?
Zobaczmy, jak na pierwsze z nich odpowiadali: filozof, psycholog, teolog. Znalezionomy się, jak inspirować uczniów, aby szukać odpowiedzi na bardzo trudne i niejasne dla nich pytanie. Ksiądz Profesor Józef Tischner odpowiada na pytanie, wyliczając, człowiek jest: – ja aksjologicznym, – istota postać, – postać, – istota dialogiczna, – podmiotem dramatu, – ja agatologicznym.
Psycholog, psychiatra, twórca logoterapii, Viktor E. Frankl w swojej dodatkowej egzystencjalnej ujmuje człowieka jako byt osobowy, mający wymiar: cielesny, używany i duchowy. To, co cielesne w człowieku, umożliwia mu psychiczne urzeczywistnienie jego duchowego wymiaru jako osoba. „To co cielesne, jest etykietą możności. Jako możność jest on otwarty na to, co tę możność określenia urzeczywistnić: możność sama przez się nie jest niczym innym, jak tylko pustą formą, przygotowaną przez nazwy ukryte, które czekają na siebie. To co cielesne, wymagane duszy ( psyche ) jako swoje urzeczywistnienia i ducha przekazanego”. W wymiarze duchowym wyróżniającym się na trzy nazwy ludzkie fenomeny: różnica, odpowiedzialność oraz połączenie do sensu i wartości. Człowiek jako osoba duchowa jest wolny i odpowiedzialny – wolny od swego organizmu psychofizycznego i wolny do urzeczywistnienia wartości i wypełnienia sensu bytu ludzkiego.
Karol Wojtyła w dziele Osoba i czyn mówi o antropologii adekwatnej. „Antropologia adekwatna to taka antropologia, która stara się rozumieć i wyjaśniać człowieka w tym, co istotowo ludzkie”. W „antropologii adekwatnej” Karola Wojtyły zawiera informacje o rozszerzeniu dotyczącym wymiaru osobowego bytu człowieka. Zgodnie z zasadą przyświecającą jego zasadności, człowiek żyje wśród innych ludzi, wśród innych osób fizycznych „ja”. Przede wszystkim człowiek działa z innym człowiekiem, toteż jego działanie, które go odsłania, zawsze jest dostępne „wspólnie z innymi”. Z tej funkcji dostępnej, że doświadczenie człowieka odsłania się dopiero później, gdy zostanie wysłane do, co stanowi o następnym człowieku. Tutaj wyłania się problem dotyczący możliwości mówienia o „drugim” na podstawie własnego „ja”, aw funkcjonalnego – o wspólnocie jako jednostka osobowa sposobu bytowania i działań człowieka z innym człowiekiem, („ja” z innymi naukami „ja”).
System CUDER można przedstawić jako przygotowanie młodych do konfrontacji z trudnościami życia poprzez wykorzystanie ich relacji, reakcji, duchowości, rozumu i fizyczności. Podstawowym ustawieniem jest to, że sfera duchowa jest sferą zarządzającą określonymi, jest sferą motywującą do rozwoju. Koncentrujemy się na integracji osób oraz obniżaniu poziomu napięć (lęku) u młodych ludzi, dostarczając dwie główne strategie profilaktyczne. Pierwsze do inicjowania i zabezpieczenia w rozwoju młodych ludzi, w którym istnieje możliwość uruchomienia prądu z procesu rozwoju oraz wzmocnienia relacji w rodzinie i grupie; druga do zmniejszenia mocy poprzez ryzyko wystąpienia – czyli „pułapek” – i uczenie sobie z nimi. Pokazujemy, że człowiek jest rozumiany jako jedność pięciu nierozerwalnych sfer: ciała, umysłu, ducha, skutków, relacji. CUDER zostało odebrane właśnie od pierwszego litra tychże sfer.
Celem wychowania jest m.in. integracja osób, a odniesienie się do sfer podczas rozmów o rozwoju, zagrożeń i relacji ułatwiających wystąpienie nieraz pojęć. Zagrożenia przedstawiane są jako pułapki na drodze rozwoju. Opisujemy je, uczymy dostrzegać pułapki w życiu i jak je pokonywać. Wskazujemy, że jednym z rozwiązań jest rozwój. Człowiek poukładany we wszystkich swoich sferach jest podłączony przed pułapkami.
Teoretyczne podstawy modelu wspomagania wychowania CUDER stanowią przede wszystkim trzecią część dzieła osoby i działania Karola Wojtyły, którego autor odnosi się do kwestii związanych z osobą w czynie. Człowiek jest jednością ciała, psychiki i ducha, a integruje się właśnie w czynie, czyli świadomym własnym. Dla Karola Wojtyły integracja jest drugim biegunem transcendencji. Człowiek samostanowi, integrując się w swoim czynie wszystkie somatyczne i psychiczne dynamizmy, które się w nim „dzieją”, ale mogą też „kierować”.
Drugim teoretycznie, ale także zakłócający, jest logoterapia Viktora Frankla. Człowiek zawsze ma możliwość przekucia porażki i katastrofy w przypadku, pomiędzy patologicznym cierpieniem a ucieczką od wystąpienia jest jeszcze jedna droga – odkrycie sensu życia. V. Frankl znaczenie: „(…) życie jest określone w każdym z nich, nawet tych najbardziej nieznośnych. To z kolei charakterystycznej, że człowiek ma zdolność do kreatywnego przekuwania określonych stron życia na coś zatwierdzonego i określonego. Innymi, które są określone, są przede wszystkim to, jak każde z nich jest zarządzane”.
CUDER to przede wszystkim sposób patrzenia na człowieka. C iało, U mysł, Duch , E mocje i R elacje to pięć sfer, które dotyczą całości. Poznanie ich jest kluczem do poznania siebie.
Tomasz Gubała – Prezes Zarządu Fundacji Wspomagającej Wychowanie Archezja, p ropagator myśli Viktora Emila Frankla w wychowaniu i profilaktyce
„CUDER” – linki do gier planszowej i RPG. Celem gry jest doprowadzenie do jak najpełniejszego rozwoju bohatera gry (pionka) przez wędrowca po świecie, pokonywanie pułapki i wyszukiwanie miejsc, gdzie można wysłuchać ludzi wspierających w rozwoju. Grę wygrywa dziesięciu graczy, którzy po raz pierwszy wprowadzili największego bohatera do bezpiecznej osady. Kolejni gracze nie są przełączeni, celem gry jest rozwój postaci, a nie czas gry gry, tak aby każdy gracz mógł grać z grą. Stosowanie jako planszy mapy gmin, gdzie mieszkają, umożliwia dostęp do dostępnego miejsca. Rozgrywki w „CUDERa” są możliwe, że są wykluczone o tym, jak pomogło wychowankowi, dzięki lepszemu zrozumieniu na obiektywną, realną, która się znajduje oraz przez kontrolę dojrzalniczą postawioną wobec wszystkiego, co dzieje się w nim samym i wokół niego.
